Sigorta Eksperliği Değişmeli, Gelişmeli…

MUSTAFA NAZLIER

Sigorta Eksperi

Sigorta eksperliği mesleğinin sektör ve günün koşullarına uygun hale gelmesi kaçınılmaz.

Sigorta sektörünün yakın geçmişi tüm alanlarda çok hızlı bir değişimin yaşandığını gösteriyor. Sigorta eksperliği mesleğinin de sektör ve günün koşullarına uygun hale gelmesi gerekliliği kaçınılmaz… Sektörün reel olarak büyümesine karşın sigorta eksperi sayısının aynı oranda artmadığı görülüyor. Oysa ki eksperlik gibi kişisel çaba gerektiren benzer meslek gruplarına mensup kişi sayısının (avukat, mühendis, hekim, mali müşavir gibi) geçen süre zarfında parabolik olarak artış gösterdiği gözlemleniyor.
Örneğin;
2014 yılında mühendis sayısı 467 bin 344 kişi iken 2015 yılında bu sayının 488 bin 193 kişiye ulaştığı, bir yıl içindeki mühendis artış miktarının toplam orana göre yüzde 5 artış gösterdiği, 2014 yılında avukat sayısı 86 bin981 kişi iken 2015 yılında bu sayının 93 bin 573 kişiye ulaştığı, bir yıl içindeki avukat artış miktarının toplam orana göre yüzde 7 artış gösterdiği, 2014 yılında mali müşavir sayısı 91 bin 457 kişi iken 2015 yılında bu sayının 95 bin 884 kişiye ulaştığı, bir yıl içindeki mali müşavir artış miktarının toplam orana göre yüzde 5 artış gösterdiği, doktorluk mesleğinde de kişisel çaba ile mesleğini ifa eden Türkiye’deki diş hekimleri sayısının süreç içindeki artış eğrisi, nüfusun artış eğişinden pozitif yönde ayrışıyor. Belirtilen sayılarda meslek mensubu olmasına rağmen her bir meslek grubunda her yıl çok fazla sayıda katılımın devam ettiği dikkat çekici. Bu durum soncunda, kişisel çaba ile yapılan mesleklerde, ‘mesleğini en iyi şekilde ifa edenlerin’ istikrarlı varlığını sürdürdüğü dikkate alınırsa sonucunda optimum faydanın oluştuğu açık ve gerçektir. Bu sebeple niteliği, kaliteyi ve pozitif sonuçları oluşturmak için doğal değişim yaşanmasının, yenilenmenin gerekçe oluşturduğu görülüyor. Diğer taraftan yine kişisel çaba ile gerçekleştirilen bilgi ve tecrübe gerektiren aktüer, acente, broker gibi branşlar için de sürekli katılım sağlanıyor. Ancak sigorta eksperliği için kabul görmüş herhangi bir sınav takvimi bulunmuyor.
Geçmiş yıllara ilişkin yapılan araştırmalarda, 06.07.1968 tarihli 12943 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Sigorta Eksperliği Yönetmeliği’nin Meslek Sınavları bölümünün 9’uncu maddesinin a)bendinde “Sigorta eksperliği sınavının ilgili bakanlık nezdinde her yılın Ocak ve Haziran ayında olmak üzere yılda 2 kez açıldığı”, Yine, 11.05.1992 tarihli 21225 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Sigorta Eksperliği Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde Müsteşarlık ve Birliğin işbirliği sonucu Türk Sigorta Enstitüsü nezdinde yılda en az iki kez açıldığı ve en az üç ay süreli kursa tabii tutulacağı belirtiliyor.

Sayının yetersiz kalacağı anlaşılıyor

14.06.2007 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile Sigorta Eksperi olma şart ve koşulları değiştirildi. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun yürürlüğe girmesi sonrasında sigorta eksperliği sınav takviminin kaldırılmış olması ve sigorta sektörünün hızla büyüme oranı dikkate alındığında mevcut oto dışı eksper sayısının yetersiz kalacağı anlaşılıyor. Günün koşulları dikkate alındığında yeni eksper alımına ihtiyaç olduğu görülüyor. Ayrıca yakın gelecek planlaması yapılacak ise tecrübe ve deneyimin esas olduğu eksperlik mesleği için gerekli yapılanmanın sağlanması üzere katılımların devamına ihtiyaç var. Aktif ‘Oto Dışı Eksperi’ sayısının ülke genelinde 250 kişi olduğu tahmin ediliyor. 250 eksper içinden branşına göre yeterliliği kabul görmüş eksper sayısı daha düşük. Eksperlik ruhsatına sahip olduğu halde aktif çalışamama sebebi, tecrübe ve eğitim eksikliğidir. Yeterlilik gösteremediklerinden sigorta şirketleri hizmet alımı yapmayı tercih etmiyor. Bu durumun temel sebebi, geçmiş dönem yapılan eksperlik sınavlarının yöntem ve içeriğidir. Sektör dışına da açılan eksperlik sınavlarında yeni katılan eksperler, tamamen ekonomik bir bakış açısı ile mesleği tercih ettiklerinden, sektörün ihtiyacını karşılamayı amaçlayan hizmet niteliğini dikkate almamışlardır. Eğitim ve staj süreleri tatmin edici olmadığından, sigorta sektörü deneme çalışmalarından sonra hizmet alımını durdurarak alternatif çözümlere yöneldi. Ayrıca alınan hizmetin tatmin edici olmaması sonucu ekspertiz ücretlerini indirerek tüm eksperlerin mağdur edilmesine yol açtı.

Tecrübe ve deneyim esas

Eksperlik mesleğine yeni katılacak olan adayların tecrübe ve deneyiminin esas olduğu bu meslekte en verimli eksper adaylarının yine ekspertiz – sigorta sektörü çalışanlarının olacağı kuşkusuz. Bu bağlamda yeni eksper adaylarının en verimli şekilde sektöre katkı sağlaması ve eksperlik mesleğinin niteliğinin artırılması hedeflendiğinde yapılacak olan mesleki sınavların sektör içinde yer alanlara açılması önem kazanıyor. Ülkemizde aktif olarak faaliyet gösteren eksper bürosu sayısının ortalama bin adet olduğu (oto eksperleri dahil edildiğinde) ve her eksperin yanında ortalama üç personel çalışıyor olduğu dikkate alındığında, ülkemizde ortalama en az 3 bin adet tecrübeli eksper adayının mevcut olduğu görüşündeyiz. Diğer sektör içi katılım sayısının bin civarında olacağı dikkate alındığında; eğitimli, bilgi sahibi, sektörü yakından tanıyan, uygulamalarda yer almış ve tecrübeli aday sayısının 4 bin civarında olacağını tahmin ediyoruz. Rekabetçi pazar koşulları her zaman ülke ve toplum yararına sonuçlar veriyor. Yeni eksper katılımının talepte bulunan kişilerin niteliklerinin de yüksek olacağını düşünerek serbest piyasa koşullarında rekabetçi ortamı oluşturarak sigorta sektörü ve tüm taraflarına en iyi hizmeti sunabilmeleri için sayılarının artması kaçınılmaz bir gerçek.
Peki ne yapılmalı? Yoksa oto eksperliği ve sigorta eksperliği ayrılmalı mı? Sorularımızın yanıtları önümüzdeki sayımızda…