Neden Düzelmez ‘Hiçbir Şey’…

MUSTAFA NAZLIER

Sigorta Eksperi

Sigorta eksperi olarak sadece içinde aktif yer aldığım birkaç önemli çalışma ile trafikte neden zarar ettiğimizi, sektörün neden sürekli kaos içinde olduğunu açıklamaya çalışacağım.
Neden bu durumdayız?
Neden ilerleme olmuyor? Değişip dönüşemememizin sebepleri neler? Ne olacak bu halimiz? Sektör olarak sadece ekonomik bir zarar içinde değiliz, her yönüyle ve her şeyden kaybediyoruz. Daha da önemlisi bu kadar emek, istek, yapılanlar ve yaşananlara rağmen soğuduk. İrrite olduk. Katlanıyoruz, birileri halen farkında değil.
Yakın geçmişte kısa bir zaman yolculuğuna ihtiyacımız var. Sigorta eksperi olarak sadece içinde aktif yer aldığım birkaç önemli çalışma ile trafikte neden zarar ettiğimizi, sektörün neden sürekli kaos içinde olduğunu açıklamaya çalışacağım. Sektörün yazılım firmaları ile tanışıklığı 2001 yılına dayanır. Asistans firmalar aracılığı ile başlayan yazılım desteği furyası, hızla sektörü etkisi altına aldı. Zor durumda olan hasar servisleri için bir umut ışığı şeklinde sunulan bilgisayar teknolojileri ile hasar yönetimi büyük bir hızla sektörde değişime yol açtı. Gelişim kaçınılmaz… Elbette olmalı ancak doğru olmadıkça zarar verdiği gerçeği de saklanamaz. Hasar servislerine ‘üzerlerindeki yükü sistemlerin alacağı’ izlenimi yaratılmış ancak sonuçları hiçbir zaman geçmiş dönemlerden hiçbirinden daha iyi olmamıştır. Aksine sırtını yazılımlara dayayan şirketlerin hasar servisi çökmüştür (Oto branşı).

Eksperlik ve ekspertiz hasar servisinde ruh buluyordu

Orijinal, basılı dosyayı belgeleri ile inceleyen, eksper raporunu (emek içerikli) dosya ile birlikte değerlendiren uzmanlaşmış hasar servisi çalışanları, fraud (sahet) hasar girişimlerinin yüzde 95’ini yakalıyor, doğru sigortalıyı ve gerçek zararı öncelikle değerlendiriyor, elinde kalan fraud veya incelemeye değer dosyaları ayrıca özenle inceliyordu. Bu arada eksper raporunun en önemli kısmı olan eksperin etkinleşerek hasarın giderilme yöntem ve maliyetine doğrudan katkısını gördüğü ekspertiz çalışmalarını sonuçlarıyla değerlendirebiliyordu. Bu çalışma yönteminde eksperin önemi ve katkısı somut bir şekilde görülebilir olduğundan gerek ekspertiz müessesinin varlık ve değeri gerekse emeğin ücretlendirilmesi açısından eksper raporları hasar servisinde kendisine kişilik ve ruh buluyordu.

Katlanılmaz bir durum

2002 yılında yazılım şirketlerinin rekabeti, 2003 yılında katlanılmaz bir durum yarattı. Akşam başka bir sorunla yatıp sabah katlanarak artmış bir başka sorunla güne başladık. Ayrıca yazılım firmaları üzerinden düzenlenen eksper raporları yasaya göre suç sayılmasına rağmen, raporların üçüncü kişi sayılan bu firma sunucularına yazılmaya devamı sigorta şirketleri tarafından zorunlu hale getirildi. Öncelikle bunun bir hizmet değil, hezimet olduğunu anlatmaya çalıştık. Teknolojiye karşı olduğumuzu belirten bahaneler ileri sürülünce, elimizde var olan teknolojinin hiçbir sigorta şirketinde dahi olmadığını, kamuda da durumun aynı olduğunu, güncel teknolojileri tüm sektörden etkin kullandığımızı somut bir şekilde ortaya koyarak yanıtlama yaptık.

Yazılı olarak açıkladık

Sektör istatistik, veri, analiz gibi gerekçeleri ileri sürerek bu konuda ısrarcı oldu. Halbuki tüm oto kaza dosyaları aynı veri deseni ile kayıt altına alınmadıkça kullanılan istatistiğin doğru olmayacağını, hiçbir katkı sağlamayacağını gerekçeleri ile yazılı açıkladık. Tüm doğrular söylenip tüm gerçekler açıklandıkça bir o kadar aykırı istek ile sigorta sektörü oto branşında anlamsız yazılıma devam etti. Bu arada üçüncü şahısların sigortalıya ait verileri almasının suç olduğunu, bu firmaların sektöre ve eksperlik mesleğine zarar verdiğini, bir fayda sağlamayacağını, tek bir sigorta şirketinin kendi istatistiğinin kimseye fayda sağlamayacağını, oto branşının tümüyle bir havuz olduğunu sayısız defa yazılı olarak ve örnekleri ile sunduk. Bu konuda hiçbir destek verilmeyerek sorunu da çözemediler.

Proje de sunduk ama…

Sürekli şikayet ediyor durumunda olmamak için çözüm önerisini bularak projelendirip tüm hasar kayıtlarının derleneceği yazılım ve teknoloji desteğini hazırlayıp öncelikle Türkiye Sigorta Birliği’ne sunduk. Genel Sekreter başta olmak üzere, hukuk müşaviri konuyu ciddiyetle ele aldılar ve toplantılar düzenledik. Projeyi somut hali ile Sigortacılık Genel Müdürlüğü’ne sunduk. Elbette tam beklediğimiz gibi bir sonuca ulaştık. Hiçbir şey… Sonrasında konuyu Sigortacılık Denetleme Kurulu’na yazı ile bildirdik. Denetleme Kurulu beklentilerimizin de ötesinde bir ilgi göstererek iki uzman görevlendirdi. Elimizde var olan tüm bilgi ve belgeleri kendilerine sunduk. Görev alanı içinde olan konular için son 20 yıldır alabildiğimiz tek olumlu çalışma, değerlendirme ve görüş Sigorta Denetleme Kurulu’ndan geldi. Takip eden süreçte sektör içinde ilerleme olmayınca dünya pazarlarını ve gelişmiş sektör uygulamalarını araştırmaya başladık. Bu esnada yazılım firması Bayhan Bilişim Ar-Ge, Avrupa pazarlarındaki uygulama örneklerinden özel bir çalışmayı bizler ile paylaştı. Ülkemizdeki uygulamanın ilkelliğini tamamen ortaya koyan bir çözüm bizleri heyecanlandırdı. Avrupa pazarlarında reasürör, sigorta şirketi, broker, acente, eksper, tamirhane, otomobil üreticisi gibi her ne varsa her taraf kendi özel yazılımını kullanmaya devam ederken hiçbir taraf bir diğer tarafa bağlanmadan ve/veya veri akışkanlığı yapmadan, tüm tarafların XML ara yüz programlar ile network içinde paylaşımda bulunduğu, taraflardan hiçbirinin özel bilgilere ulaşamadığı, tümüyle sektör menfaatinin gereği olan veri madenciliği, istatistik, raporlamalar, analizler sağlayabildiğini gördük. Daha ne olsun… Hiçbir taraf kendi yazılımını değiştirmeyecek, teknoloji yatırımında maliyete katlanmayacak özetle kendi çalışma konforunu değiştirmeden sektör bir bütün olarak çalışabilecekti. Bu kurulu sistemin güvenlik ve devamlılığı için bir organizasyon teşkil edilmişti: International Standarts and theUsage of XML for Insurance Processes (www.eeg7.org) Yine aynı heyecanla belki bu defa diyerek tekrar Sigortacılık Genel Müdürlüğü’ne ulaştık. Sunumlar yapıldı, gerekçeler açıklandı. Sonuç olarak “hiçbir şeye” tekrar ulaşarak konuyu kapattık.

Ne mi oldu?

Devam eden süreçte CRM, tüm dünyada müşteri hizmetleri yönetiminde en etkin yazılım olduğundan sigorta eksperliği mesleğine uyarlayarak sektör sunumuna aldık. Ancak tüm taraflar elindeki bilgiyi ve veriyi faydalı kullanıma açmadıkça sadece kullanıcı faydası sağlayan bir uygulama olarak devam ettik. Bu defa tüm sigorta sektörünün denetimi için XML ve CRM bağlantılı yeni bir düşünce oluştuğundan konuyu meslek örgütü dahil tüm taraflara ilettik. Hiçbir şey olmayacağını tahmin ederek sunduk.
Ne mi oldu?
İsterseniz devamını da önümüzdeki sayı dile getirilim…