2016 Farklı Mı Olacak?

MUSTAFA NAZLIER
Sigorta Eksperi 

Eksperlerde olan sektör yüzleşmesi acenteler için 2015 sonunda erken başladı. Bu yıl kartların tekrar dağıtılacağı bir yıl olacak.

2014 yılı son yazımızda 2015 yılında neler yaşayacağımızı aşağıdaki şekilde yorumlamıştık. Bazı başlıkları tekrar dikkate alır isek… Sektör zor bir yılı geride bırakırken, 2015 için çok daha zor ve gergin bir çalışma dönemine girileceğini işaret ediyor. Son birkaç yıl içinde belirgin değişikliklere tanık olduk.

• Koasüranslı poliçelere alışıldı ancak hasar yönetimine alışılamadığını görüyoruz. Sektör kendi çalışma karakteristiğini tanımaz ve tanınmaz duruma getirdi. Koasürör şirket veya şirketlerden biri Jeran ne demek sanırım anlayamıyor, kabullenemiyor... Veya bazı şirketler bilerek veya bilmeyerek kural tanımazlık içinde. Sektörün koasürans ile tanışıklığı 2015’te uyumlu çalışmaya dönmez ise sektörün kusurları ortaya çıkabilir…

• 7397 sayılı efsane Sigorta Murakabe Kanunu değişirken 5684 sayılı kanun şimdiden 7397 sayılı kanunu devirmeye aday olduğunu kanıtladı. Yeni bir alışkanlığımız var

Torba ve çorba yasalar

“Yasa, yönetmelik, genelge, tebliğ v.b şu an bu şekilde, doğrusu bu ama haftaya daha doğrusu çıkabilir” bu durumu kanıksayınız. Her an her şey olabilir. Artık joker etkin kullanılıyor: “Torba ve çorba yasalar”… Sektörün insan kaynaklarındaki geçmiş yıllarda bilinen istikrarlı kadro yapıları artık hatıra olarak maziye gömüldü. Aylık ve haftalık personel değişim tablosu olsa yine takip edilemez. Yaşanan olağanüstü hareketlilik devam da ediyor. Şirket, broker, acente ve benzeri personellerinin birbiri ile olan çalışan değişimini izlemek olanaklı değil. Bu durum sektörün yapısal değişim sürecinde olduğunu, henüz arayışını tamamlamadığını gösteriyor. 2015’te artarak devam edecektir. Acaba neden? Personel politikaları hatalı olanlar kim? Acaba en çok hangi şirketin personeli değişiyor ise o şirketin ücret ve diğer politikaları sorunlu olabilir mi? Personel maliyetlerinden şirketler kar edebilir mi?

• Sigorta aracıları için iyi bir yıl olduğu söylenemez. 2015 yılı ise beklenen kötü sonun hızlandığı bir dönem olacak.

• Sigorta eksperleri için 2002 yılından bu yana yaşanan hiçbir pozitif gelişme yok… Olmadı, olmayacak.

• Katastrofik hasarlar ve küresel ısınma etkileşimi günlük yaşantımız içinde yer buluyor. Ön görülemeyen durumun mutlak gerçekleşeceği bilinse de önlem alınamaz olduğu acı bir gerçek. 2015 yılında artarak devam edecek hadise ve hasarlar için risk analizleri ağır sonuçların azaltılmasını sağlayabilir.

• 2012 yılında profesyonel risk analizi gündeme geldi. Bilen bilmeyen birçok kurum kuruluş bu günlere kadar sektöre iş öğretmeye, yol göstermeye talip oldu. Sigorta sektörü bu konuda kendi yolunu çiziyor ancak mevcut diğer yasalar ile ilerlemek zor. 2015 yılı risk analizinde etkin ve profesyonel çalışmaları gündeme getirerek sektörü bu konuda geliştirecek.

• Direk zararlar için sigortacılığın tıkandığı dönemde dolaylı zararlar ön planda olacak.

• Hızla gelişen ve yayılan teknolojinin konforu kadar sorunlarının artarak daha kalıcı sorunlara yol açtığı dönemdeyiz. Beraberinde taşıdığı riskler ile sigorta sektörünün 2015 yılında yeni ve heyecan veren iş alanı Syber Dünya diyebiliriz…

• Ortadoğu şekillenmeden Türkiye pazarlarında iyileşmeler beklemek zor. Y kuşağının belirleyici olacağını dikkate almadan payı büyütmek olanaklı görünmüyor.

Sektör hareketli ve sürprizler dolu

Yukarıdaki açıklamalar ile 2015 yılını 2014 yılı Aralık ayında ön görmeye çalıştık. 2015 yılını bitirirken yazımızda belirtilenler ile bire bir aynı şekilde yaşadığımız zor bir yıl olduğunu gözlediğimden yazının bir bölümünü aynı şekli ile hatırlatmak amaçlı tekrar aldım. Aslında yazı için bir konu sıkıntısı yok. Sektör inanılmaz dinamik, hareketli ve sürprizler ile dolu. 2016 yılının yukarıdaki ön görülerin tamamından çok daha etkilendiği bir yıl olarak geçireceğiz. Bazı ilave başlıkları söyle sıralamak isterim:

• Yukarıdaki öngörüleri derinleştirerek ve genişleterek aynen devam edeceğiz…

• Sektörün son 3 ayı “Kutsal aylar”... Sırlamalar, üretimler, karlar, zararlar, stratejiler ve benzeri her türlü sonucun doğduğu ve beraberinde sorununda doğduğu aylardır. Piyasa ekonomisi pozitif değil ve kısa vadede olmayacak. 2016 son üç aylarda belli oldu sayılır.

• Risk yönetiminin önemi nihayet anlaşılır oldu. Riski yönetemeyen kar beklemeyecek.

• Risk yönetimi, hasar ve teknik servis ile hukuk servisinin mutlak ama mutlak beraber çalışmasının kaçınılmaz olduğu bir yıldayız. Çalışma kurgusunu bu şekilde yapamayan kazanamayacak.

• Aynı oyuncular ile aynı kurallarla ve aynı sahada yapılan maçta galip gelemeyen sektör bunu artık anladı. Radikal değişimler şart. Bunun için öncelik “oyunun kurallarının yeniden yapılandırılması.” Yeni bir yasal düzenleme ve yapıya ihtiyaç var. 2003 yılından bu yana tüm kurgular aynı elden çıktığına göre ve sektör tamamen zor durumda olduğuna göre sorgulamak gerekli değil. Yapılanlar pozitif sonuçlar yaratmış olsa idi sektörün karşılık vereceği de tartışmasız. Şirket, broker, acente ve eksper dahil tüm taraflar zor durumda ve mutsuz. Tüm bu şartlara rağmen ülkemizin en önemli ve faydalı sektörüdür.

• Sektörün yatay genişlemesi zaten zor olan yönetsel yapıyı içinden çıkılmaz hale getirdi. Sektör kendi işiyle uğraşırken sektör dışı kuruluşlarda işin içine girince artık uzlaşmak olanaklı değil.

• TOBB Sigorta Eksperleri için bir kurtuluş olarak gösterildi. Tüm yönleriyle aksi görüşler iletildi. Ancak siyasi işbirliği ve otorite sınır tanımaz. Bir ekspertiz şirketi olarak ticaret odasına sürekli aidat verip bir hizmet alamaz iken aynı ticaret odasına bu defa eksper olarak ikinci bir aidat ödetmeye zorunlu tutulduk. Aidat toplama dışında, mesleki olarak desteklemesi ve koruması gerekir iken bu pozisyonunu daha hiç kullanmadan ceza ve denetim üzerine faaliyet gösterilmesi durumun vehametini de ayrıca yüzümüze çarpıyor. Mutlak değişmeli.

Acenteler için en kötü yıl denilebilir

• 2016 yılı eksperler için her zaman olduğundan çok daha zor bir yıl. Sektör eksperli veya ekspersiz hasar yönetimiyle yüzleşecektir. Bu yüzleşeme sırasında taraflar tecrübeler edinecek. Mutlaka doğru olan kazanacaktır.

• Hasarı yönetemeyen sigorta şirketi müşteri ve aracı memnuniyetsizliği yanı sıra yüksek maliyetler ile en derin kayıp seviyesine ulaşacak.

• Acenteler için en kötü yıl denilebilir. Eksperlerde olan sektör yüzleşmesi acenteler için 2015 sonunda zaten erken başladı. 2016 yılı kartların tekrar dağıtılacağı bir yıl olacak.

• Adalet ve hukuk ile olan çatışma en üst düzeyde. Sigorta sektörünün hasar dosyaları artık sigorta şirketleri içinde değil Tahkim’de yürütülmeye başlandı. Çok daha kötü olan ise Tahkim dışında hukuk sisteminin sektöre tamamen çelişik karar ve uygulamaları artık tahmin edilemez boyutta. İki kere iki önceden beş ediyordu artık 8 veya 9 oldu.

• Yabancı sermaye ülkemizde yaşadıklarını önce şaşkınlık bu aralar korku olarak algılamaya başladı. Şu sıralar “Bu ülkede sigortacılık acaba nasıl yapılır? Yapılır mı? Ne yapmalı?” soruları ile uğraşıyordur.

• Ortadoğu sorunu, Avrupa pazarlarındaki durgunluk, piyasa istikrarsızlığı ve güvensizlik bu kadar çok iken 2016 yılında hiç kimsenin agresif olması beklenmemeli.

• Küresel ısınmaya bağlı şehir selleri artacak,

• Ekonomik ve yapısal bozulma, bölgesel halk hareketleri ve terör hasarlarında artış var.

• Gerçek dışı yangın ve hırsızlık hasar frekansı yükselecek, Fraud hasarlar çok yoğun yaşanacak

• İşveren Mali Mesuliyet, Değer Kaybı gibi sorumluluk branşları gerek yarattığı trafik gerekse maliyeti ile zorlayacak

• TOKİ başta olmak üzere tüm inşaat sektörünün gelişi güzel iş anlayışı olumsuz etkilerini ortaya koyacak,

• Oto kaza tüm yönleriyle sigorta sektörünün en büyük sorun kaynağı ve gündemi olarak başları ağrıtacak,

Bu kadar olumsuz yapı ve krizler her zaman aynı oranda fırsattır. Bu durumu fırsata çevirmek için çok daha fazla çalışmak, üretmek, düşünmek ve çabalamak gerek. Aynı şekilde devam ederek, kanıksamış ve yorgun düşünce ile 2016’yı yönetmek imkansız. Daha fazla heyecan, azim ve uğraşı gerekecek.