Üretici, Artan Maliyetleri Piyasaya Yansıtamadı

ADNAN ÇELİK

Parametre

Kasım ayında gıda ve alkolsüz içeceklerde fiyatların % 0.58 gerilemesine rağmen, giyim ve ayakkabıdaki % 3.89’luk artış, aylık TÜFE’yi % 0.52 artırdı.

Kasım ayında, özellikle üretici maliyetlerinde yaşanan yüksek artışlara rağmen, talepteki daralma sebebiyle, üreticilerin bunu nihai satış fiyatlarına yansıtamadı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Kasım ayı enflasyon verilerine göre fiyatlar, gıda ve alkolsüz içeceklerdeki yüzde 0.58’lik gerilemeye rağmen, giyim ve ayakkabıdaki yüzde 3.789’luk artışın etkisiyle yükseldi. Kasım’da TÜFE, aylık bazda yüzde 0.52 yıllık ise yüzde 7 artış gösterdi. Yıllık artış Eylül’de yüzde 7.28, Ekim’de ise yüzde 7.16 seviyesindeydi. Ana harcama grupları itibarıyla yapılan değerlendirmeye göre, enflasyon sepeti içindeki ağırlığı yüzde 23.68 olan gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık fiyatlar yüzde 0.58 geriledi. Aynı dönemde ev eşyası fiyatı da yüzde 0.12 düştü. Buna karşılık giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 3.89, eğlence ve kültür fiyatları yüzde 1.25, haberleşme fiyatları yüzde 0.64 artış gösterdi. Yıllık bazda ise en yüksek artış yüzde 15 ile alkollü içecekler ve tütünde gözlenirken, bunu yüzde 11.31 ile çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 10.56 ile de lokanta ve oteller takip etti.

Tarım ürünleri geriledi

Kasım’da fiyatı en çok düşen ürün listesinde ilk sıralarda yine tarım ürünleri yer aldı. Fiyatlar, karnabaharda yüzde 29.33, limonda yüzde 24.72, salatalıkta yüzde 23.38, portakalda yüzde 20.88 ve ıspanakta yüzde 16.69 oranında düştü. Fiyatı en çok artan ürün ise yüzde 50 ile sayısal loto ücreti oldu. Bunu yüzde 20.69 ile erkek kabanı, yüzde 14.27 ile kadın çizmesi, yüzde 14.04 ile kadın kabanı ve yüzde 12.45 ile de Umre ücreti izledi. Çekirdek enflasyon(enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ve ürünleri, altın hariç) ise aylık yüzde 0.84, yıllık yüzde 8.64 artış gösterdi.

'Reel kur' yüzde 3,2 değer kaybetti

Merkez Bankası tarafından yayımlanan geçici verilere göre 2003=100 bazlı reel efektif döviz kuru endeksi TÜFE bazında aylık yüzde 3,2 değer kaybederek 98,38 puandan 95,24 puana indi.
Yurt içi ÜFE bazında ise kur yüzde 1,2 düşüşle 97,43 puandan 96,27 puana geldi. Türk Lirası'nın gelişmekte olan ülkeler bazlı reel efektif endeksi 66,41 puandan 64,70 puana geriledi.

Merkez Bankası'ndan altın kararı

Merkez Bankası, Türk Lirası karşılığında bankalardan, işlenmiş veya hurda altından dönüştürülmüş standart altın alımına başlayacak. MB "2017 Para ve Kur Politikası" metninde, "Altın cinsinden tasarrufların ekonomiye kazandırılarak rezervlerimizin artırılması amacıyla, TL karşılığında bankalardan, yurtiçi yerleşiklerden toplanacak işlenmiş veya hurda altından dönüştürülmüş altın alımına başlanacaktır" ifadesine yer verildi.