Tehlikeli Maddeler Ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

ABDULGANİ DEĞİRMENCİ
Avukat

İzmir’de bu poliçeyi yaptırma zorunluluğu olan 80 bin adet irili ufaklı işletme bulunuyor

Değerli okuyucular, bildiğiniz üzere dünya ekonomisinin daralmasından bizim ülkemiz de nasibini aldı. Buna bağlı olarak imalat sanayinde son üç ayda üst üste daralmalar yaşandı. Bu durum katıldığımız seminerlerde acenteler tarafından sık sık dile getiriliyor. Sigorta şirketlerinin hedeflerini revize etmek durumda kaldıkları da hepimizin malumu. Bu durumda acente olarak ne yapmalı? Fırtınanın dinmesi mi beklenmeli, yoksa eyleme mi geçilme! Tabii ki her zaman hareketli olmakta fayda var… Herkesin bildiği bizi sözü tekrarlamak isterim “Nerede hareket orada bereket” vardır. Acentelerin daralan ekonomide aldıkları payları artırmaları gerektiği şüphesizdir. Acentelerin ürünlerini çeşitlendirmesi gerektiğini daha önceki özellikle bankalar ile mücadele yazılarımızda dile getirmiştik.

İzmir’de 80 bin işletme var

Bu yazımızda konu başlığı olan “Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası”nı dilimiz döndüğü kadarıyla aktaracağız. İzmir’de 80 bin adet irili ufaklı bu poliçeyi yaptırma zorunluluğu olan işletme bulunuyor. Bilin bakalım kaçı bu poliçeyi yaptırıyor veya kaç işletmeye bu poliçenin varlığı sigortacı arkadaşlar tarafından anlatılmıştır. Cevabı size bırakacağım…

Tehlikeli maddeler ve tehlikeli atık sigortası nedir? Genel şartnamenin A.3 maddesinde tanım verilmiştir. “Bu sigorta, kararda belirtilen tehlikeli maddelerle ilgili mesleki faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişilerin söz konusu mesleki faaliyetleri dolayısıyla meydana gelebilecek bir kaza sonucunda, kusurları olsun olmasın üçüncü kişilerin doğrudan doğruya uğrayacakları bedeni ve maddi zararlara karşı sorumluluklarını, poliçede yazılı tutarlara kadar, aşağıdaki şartlar dairesinde temin eder. Sigorta, sigortalının karar kapsamına giren tüm mesleki faaliyetlerini kapsayacak şekilde yapılır. Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Sorumluluk Sigortası bulunan bir işyerinde, kullanılmak üzere bulundurulan LPG tüpünün infilakı, gaz kaçırması, yangın çıkarması sonucu verilecek zararlar, Tüpgaz Sorumluluk Sigortası limitleri dahilinde sigortacısı tarafından tazmin edilir. Ancak, kullanılmak üzere bulundurulan tüpgazın neden olduğu kaza, işyerinde bulunan yanıcı, parlayıcı, patlayıcı maddelerin de zarar vermesine yol açarsa, tazminat ödemelerinde Tüpgaz Sorumluluk Sigortası’na öncelik verilir; bu sigortanın limitlerinin yetersiz kalması halinde Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Sorumluluk Sigortası, limitleri dahilinde işlemeye başlar. Hasara yol açan kazanın çıkış nedeninin yanıcı, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı maddeler olması halinde öncelikle Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Sorumluluk Sigortası işlemeye başlar”.

Acentelere yarayacak maddeler

Tanım biraz uzun olsa da bize yol göstermektedir. Peki bu sigortanın asıl yasal dayanağı ve acente arkadaşlara yarayacak dayanak olan 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 13 maddesi önem arz ediyor. Zira kanun bu poliçeyi yaptırmayı zorunlu kıldığı gibi yapılacak denetimlerde poliçenin var olmaması halinde ruhsatın iptal edileceği açıkça belirtiliyor. Bu zorunluluk yasanın Madde 13/ 6 fıkrası dile getirilmiştir. “Tehlikeli kimyasalların üretimi, satışı, depolanması, kullanılması ve taşınması faaliyetleri ile tehlikeli atıkların toplanması, taşınması, geçici ve ara depolanması, geri kazanımı, yeniden kullanılması ve bertarafı faaliyetlerinde bulunanlar, bu Kanun ile getirilen yükümlülükler açısından müteselsilen sorumludurlar. Sorumlular bu Kanun’da belirtilen meslek faaliyetleri nedeniyle oluşacak bir kaza dolayısıyla üçüncü şahıslara verebilecekleri zararlara karşı tehlikeli kimyasal ve tehlikeli atık mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda olup, faaliyetlerine başlamadan önce Bakanlık’tan gerekli izni alırlar. Sigorta yaptırma zorunluluğuna uymayan kurum, kuruluş ve işletmelere bu faaliyetler için izin verilmez.

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olmayan tüm işletmelerin faaliyetine izin verilmeyeceği düzenlenmiştir. Bu durumda kanun kapsamında hangi işletmeler yer almaktadır dilerseniz kanuni düzenlemeyi belirteyim. Öncelikle Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 14.03.2005 yılında 25755 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Bu yönetmelik çerçevesinde EK.4 belirtilen tüm işletmeler kanun kapsamındadır.

Toplumsal görev

Yine Atık Kodu Belirleme Hiyerarşisi ve Atık Kodu Belirleme genelgesi çerçevesinde son dönemlerde popüler olan tavuk ve balık çiftliklerinden tutun gübre tesisinden yağ ve sıvı atıkları (yenilebilir olanlar hariç) olmak üzere üretimde kullanılan her türlü maddeleri kapsamaktadır. Bu durumda bu poliçelerin hayata getirilmesi acente portföyü için hayati olduğu kadarı ile toplumsal bir görevdir. Zira bu atıklardan bir hasar meydana gelmesi durumunda telafisi güç olduğu kadarı ile çözümleri de ekonomik anlamda yüksek maliyetlidir. Çevre Bakanlığı’nın ve il bazında çevre müdürlerinin de yasal zorunluluğunun yanında kamu yararı açısından bu işletmelerin sorumluluk poliçesini yaptırmalarını denetlemekle yükümlüdür. Zira bu poliçenin işletme tarafından yapılmaması durumda bir felaket meydan gelmesi halinde “zorunlu poliçe olmaması” nedeniyle sorumluluk Güvence Hesabı’na kalmaktadır. Bu durumda özel bir işletmenin zararından dolayı kamu ciddi bir yara alacaktır.

Güvence Hesabı

Güvence hesabı nedir, hangi hallerde sorumlu olacaktır? Güvence Hesabı, kapsamında bulunan zorunlu sigortaların sağladığı teminatlara ilişkin bedeni olarak (sakatlık ve ölüm) zarar görenlere kaza sonrasında sakat kalma halinde sakatlık tazminatı, ölüm halinde ise ölenin desteğinden yoksun kalanlara destekten yoksun kalma tazminatı ödemektedir. Güvence hesabı diğer zorunlu poliçeleri de kapsamaktadır. Bu sorumluluk listesine son olarak Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası eklenmiştir. Bu yeni sorumluluk poliçesinde yetkililere büyük bir görev düşmemektedir. Bu işletmeleri sıkı takibe almaları gerekir. Aksi halde bir kaza esansında tüm mali külfet Güvence Hesabı’na kalacaktır. İşte size iki farklı alan. Özelikle sadece İzmir için 80 bin adet yapılmamış yüksek primli poliçe yapma fırsatı…